راهنمای ابزار

راهنمای طراحی مسیر

مسیر کراس‌کانتریت رو روی نقشه بکش، امتیاز رسمی XContest رو ببین، فایل پروازت رو آپلود کن و برای XCTrack خروجی بگیر. این راهنما قدم‌به‌قدم همه‌ی بخش‌ها رو توضیح می‌ده.

۱

مسیرت رو روی نقشه بکش

جای تصویر: نمای کلی صفحه با یک مسیر کشیده‌شده

روی نقشه کلیک کن تا نقطه اضافه بشه. هر کلیک یه نقطه‌ی جدید به انتهای مسیر اضافه می‌کنه و خط مشکی نازک بین نقطه‌ها کشیده می‌شه — این همون مسیریه که تو کشیدی.

نقطه‌ها رو می‌تونی بکشی و جابه‌جا کنی. روی دایره‌ی کوچیک وسط هر خط هم که بزنی، یه نقطه‌ی میانی اضافه می‌شه. برای حذف یه نقطه، فقط روش کلیک کن (راست‌کلیک هم کار می‌کنه). اگه اشتباهی پاک شد، دکمه‌ی «تغییر قبلی» برش می‌گردونه.

سقف مسیر ۲۵ نقطه‌ست. برای طراحی یه مثلث یا مسافت آزاد خیلی بیشتر از این لازم نداری.
۲

امتیاز XContest رو بخون

جای تصویر: پنل «مشخصات مسیر» با امتیاز و نوع مسیر

عدد بزرگ بالای پنل کناری، امتیاز رسمی XContest مسیرته. زیرش نوع مسیر و ضریبش نوشته شده: مسافت آزاد ۱.۰۰، مثلث آزاد ۱.۲۰، مثلث FAI ۱.۴۰، مثلث آزاد بسته ۱.۴۰ و مثلث FAI بسته ۱.۶۰.

قاعده‌ای که بیشترین امتیاز رو بده خودکار انتخاب می‌شه — لازم نیست خودت حساب کنی.

۳

خط آبی: مسیری که واقعاً امتیاز می‌گیره

جای تصویر: نقشه با خط‌چین آبی روی شکل امتیازی

قواعد XContest حداکثر ۳ نقطه‌ی چرخش رو می‌پذیره. اگه مسیرت نقطه‌های بیشتری داشته باشه، ابزار بین همه‌ی حالت‌های ممکن می‌گرده و بهترین ترکیب «شروع + تا ۳ چرخش + پایان» رو پیدا می‌کنه.

اون ترکیب با خط‌چین آبی روی نقشه کشیده می‌شه. خط مشکی نازک همون مسیر خودته؛ نقطه‌ی اول مسیرت دایره‌ی مشکی و نقطه‌ی آخرش مربع مشکیه، و روی هر دو خط فلش‌های جهت حرکت هست.

اینجا یه نکته‌ی مهم هست که خیلی‌ها رو گیج می‌کنه: در مثلث، چیزی که امتیاز می‌گیره خود مثلثه، نه مسیر شروع تا پایان. امتیاز از «محیط مثلثِ سه نقطه‌ی چرخش منهای فاصله‌ی بستگی» درمیاد. برای همین مثلث بسته و با خط‌چین آبی پررنگ کشیده می‌شه — هر سه ضلعش. دور هر نقطه‌ی چرخش هم یه حلقه با فلش کمانی هست که نشون می‌ده از کدوم سمت دورش می‌چرخی.

پای ورود (از نقطه‌ی شروع تا چرخش ۱) و پای خروج (از چرخش ۳ تا نقطه‌ی پایان) هیچ امتیازی نمی‌گیرن، برای همین نازک و خاکستری نقطه‌چین کشیده می‌شن. خط‌چین کم‌رنگ آبی هم فاصله‌ی بستگیه (شروع تا پایان) که از محیط کم می‌شه.

در مسافت آزاد برعکسه: اونجا خود خط شروع→چرخش‌ها→پایان همون چیزیه که امتیاز می‌گیره، پس یکپارچه و پررنگ کشیده می‌شه و پای بی‌امتیازی وجود نداره.

قانون ساده برای خوندن نقشه: هرچی آبی پررنگه امتیاز می‌گیره، هرچی خاکستریه نه. جمع طول خط‌چین‌های آبی پررنگ همیشه با عددی که تو پنل کناری نوشته می‌خونه.
بخش «بهترین نقاط چرخش» تو پنل کناری می‌گه کدوم نقطه‌ها انتخاب شدن و چند حالت بررسی شده.
۴

فایل پروازت رو آپلود کن

جای تصویر: پنجره‌ی انتخاب فایل و مسیر خوانده‌شده روی نقشه

دکمه‌ی «آپلود مسیر» فایل IGC (خروجی واریو و XCTrack)، GPX، KML و KMZ رو می‌خونه.

سرور اول چرخش‌های ترمال رو جمع می‌کنه (وگرنه حلقه‌ها همه‌ی نقطه‌ها رو می‌بلعن)، بعد مسیر رو به ۲۵ نقطه ساده می‌کنه و می‌کشه روی نقشه. بلافاصله هم امتیاز رسمی پروازت رو می‌بینی.

۵

لایه‌های نقشه

جای تصویر: دکمه‌های انتخاب لایه زیر نقشه

گوشه‌ی بالا-چپِ خود نقشه سه دکمه‌ی کوچک هست: توپوگرافی (پیش‌فرض — خطوط تراز و سایه‌ی کوه)، ماهواره‌ای و نقشه راه. با یک لمس عوض می‌شن و جایی از نقشه رو نمی‌گیرن.

تایل‌ها از کش خود سایت میان، پس سریع‌تر بالا میان و به سرور بیرونی وابسته نیستن.

سمت راست نقشه یه نوار باریک خالی هست با برچسب «اسکرول». روی موبایل، کشیدن انگشت روی خود نقشه صفحه رو اسکرول نمی‌کنه (نقشه جابه‌جا می‌شه)؛ برای اسکرول کردن صفحه، انگشتت رو روی اون نوار بکش.

۶

هواشناسی مسیر

جای تصویر: دکمه‌ی «هواشناسی در طول این مسیر» و صفحه‌ی هواشناسی

باد و هواشناسی دیگه روی خود این نقشه کشیده نمی‌شه؛ همه‌اش یه‌جا تو صفحه‌ی هواشناسی جمع شده که دقیق‌تره: خطوط باد پرجزئیات، ترمال، ابر، کومولوس و خطر کومولونیمبوس، با نمودار کامل در طول مسیر.

مسیرت رو که ذخیره کنی، دکمه‌ی «☁️ هواشناسی در طول این مسیر» زیر دکمه‌ی ذخیره ظاهر می‌شه و مستقیم همون مسیر رو تو صفحه‌ی هواشناسی باز می‌کنه.

۷

نیم‌رخ ارتفاعی

جای تصویر: نمودار نیم‌رخ ارتفاعی زیر نقشه

زیر نقشه، نیم‌رخ ارتفاع زمین در امتداد مسیر کشیده می‌شه. با موس روش حرکت کنی، ارتفاع هر نقطه و نسبت گلاید لازم رو نشون می‌ده.

این برای فهمیدن اینکه کجای مسیر ممکنه گیر کنی خیلی کمک می‌کنه.

۸

خروجی برای دستگاه پرواز

جای تصویر: دکمه‌های GPX و KML و CUP

GPX برای XCTrack و اغلب واریوها، KML برای Google Earth، و CUP برای Flymaster و LX.

۹

QR برای XCTrack

جای تصویر: پنجره‌ی QR با کد و مراحل

با دکمه‌ی «QR برای XCTrack» یه کد ساخته می‌شه که مستقیم تو خود XCTrack خونده می‌شه: منوی Task ← Edit task ← منوی سه‌نقطه ← Load task from QR code.

دو حالت داری: «همه‌ی نقاط مسیر» (کد ریزتر ولی شکل کامل مسیر) و «فقط نقاط امتیازی» (کد درشت‌تر و راحت‌تر برای اسکن). اگه گوشی سخت می‌خوندش، حالت دوم رو بزن.

دکمه‌ی «دانلود فایل XCTSK» هم همون تسک رو به‌صورت فایل می‌ده که می‌تونی تو گوشی بازش کنی.
۱۰

ذخیره، گالری و اشتراک‌گذاری

جای تصویر: کارت «مسیرهای من» و «گالری عمومی»

اگه وارد حساب کاربریت شده باشی، می‌تونی مسیر رو با اسم ذخیره کنی. مسیرهای ذخیره‌شده تو کارت «مسیرهای من» میان و با یه کلیک دوباره روی نقشه باز می‌شن.

اگه تیک «نمایش در گالری عمومی» رو بزنی، مسیرت تو «گالری عمومی مسیرها» برای بقیه هم دیده می‌شه. کنار مسیرهای خودت — چه تو «مسیرهای من» چه تو گالری — دکمه‌ی حذف هست.

دکمه‌ی «اشتراک‌گذاری لینک» هم یه لینک می‌سازه که هر کی بازش کنه، همین مسیر رو می‌بینه. نه لاگین لازم داره نه ذخیره کردن.

۱۱

طراحی تسک مسابقه

جای تصویر: حالت «تسک مسابقه» با سیلندرها و جدول نقاط

بالای نقشه دو دکمه هست: مسیر آزاد و 🏁 تسک مسابقه. در حالت تسک، هر نقطه یه سیلندر با شعاع خودش داره (پیش‌فرض ۴۰۰ متر) و خط آبی مسیر بهینه‌ست: کوتاه‌ترین مسیری که فقط به لبه‌ی سیلندرها می‌خوره — همون چیزی که XCTrack و FS حساب می‌کنن.

نقطه گذاشتن: روی نقشه بزن. اگه نزدیک یه سایت پروازی یا یه نقطه‌ی فایل مسابقه بزنی، دقیقاً روی همون نقطه با اسم و ارتفاعش می‌شینه. نقطه‌ها رو می‌تونی بکشی.

جدول نقاط زیر نقشه: اسم، نوع، شعاع و ارتفاع هر نقطه رو عوض کن؛ با ↑ ↓ ترتیب رو جابه‌جا کن و با ⌖ روی نقطه زوم کن. نوع‌ها:

  • برخاست — فقط نقطه‌ی اول؛ مسیر از مرکزش شروع می‌شه.
  • شروع (SSS) — استارت؛ پیش‌فرض «خروج از سیلندر».
  • نقطه‌ی چرخش — ورود به سیلندر.
  • پایان سرعت (ESS) — جایی که زمان مسابقه تموم می‌شه. اگه روی آخرین نقطه باشه یعنی «ESS + گل»؛ اون‌وقت تو جدول دو شعاع می‌بینی: شعاع ESS و شعاع گل (مثلاً ESS دو کیلومتر، گل ۴۰۰ متر). روی نقشه سیلندر ESS آبیِ خط‌چین و سیلندر گل قرمزه و مسیر بهینه اول به لبه‌ی ESS و بعد به لبه‌ی گل می‌خوره. تو خروجی‌ها این دو، دو نقطه‌ی جدا با یک مرکز می‌شن (همون چیزی که XCTrack می‌خواد).
  • گل — آخرین نقطه همیشه گله؛ از کارت «استارت و گل» سیلندر یا خط بودنش رو انتخاب کن.

کارت «استارت و گل»: روز مسابقه، باز و بسته شدن برخاست، نوع استارت (مسابقه یا زمان سپری‌شده)، اولین گیت، تعداد گیت‌ها و فاصله‌شون، نوع گل و مهلت گل. ساعت‌ها رو به وقت ایران بزن؛ تو خروجی XCTrack خودکار به UTC تبدیل می‌شن.

کارت «خلاصه‌ی تسک» مسافت بهینه، مسافت SSS تا ESS و مسافت مرکز به مرکز رو نشون می‌ده (روی بیضوی WGS84) و اگه چیزی کم باشه — مثلاً SSS نداری — هشدار می‌ده.

فهرست نقاط مسابقه: زیر جدول، کارت «فهرست نقاط مسابقه» هست. فایل نقاطی را که برگزارکننده داده، روی کادرش بکش یا بزن و انتخابش کن: CUP، WPT (OziExplorer، CompeGPS، GEO)، GPX، KML (Google Earth) یا CSV / اکسل (ستون‌های نام، عرض، طول، ارتفاع — فارسی یا انگلیسی؛ مختصات اعشاری یا درجه‌دقیقه‌ثانیه).

  • نقاط روی نقشه با اسمشان نشان داده می‌شوند (اسم‌ها از زوم ۱۰ به بعد) و در فهرست، با جستجو.
  • روی هر نقطه‌ی فهرست یا نقشه بزن تا به ترتیب به تسک اضافه شود؛ نقطه‌هایی که در تسک هستند نارنجی می‌شوند و شماره‌شان کنارشان نوشته می‌شود.
  • فهرست در همین مرورگر می‌ماند تا روزهای بعد مسابقه هم دوباره بارگذاری نخواهد. «فایل دیگر» جایگزینش می‌کند و «پاک کردن» حذفش می‌کند (نقاط تسک دست نمی‌خورند).
  • دکمه‌ی «فایل نقاط / تسک» در نوار بالا هم فایل تسک کامل (XCTSK یا CUP با بخش تسک) را یک‌جا بارگذاری می‌کند؛ این کار فهرست نقاط مسابقه را عوض نمی‌کند.
💡 در جدول، ستون نام و نوع باریک‌اند تا شعاع و ارتفاع جای بیشتری داشته باشند؛ نام کامل هر نقطه با نگه داشتن ماوس روی آن دیده می‌شود. در نوع‌ها «SSS» یعنی شروع، «چرخش» نقطه‌ی چرخش، «ESS+گل» آخرین نقطه با دو شعاع.

خروجی‌ها:

  • QR برای XCTrack — نقاط، شعاع‌ها، SSS و ESS، گیت‌ها و گل، همه تو یه کد. خلبان‌ها تو XCTrack از Task ← Edit task ← Load task from QR code اسکنش می‌کنن.
  • XCTSK — فایل تسک XCTrack.
  • CUP — نقاط و تسک برای SeeYou، Oudie، Flymaster، LX و XCSoar.
  • XCSoar — فایل ‎.tsk‎ خود XCSoar.
  • GPX — نقاط، مسیر و مسیر بهینه برای Garmin و بیشتر نرم‌افزارها.
  • WPT — فهرست نقاط (OziExplorer) برای Flymaster، CompeGPS و Flytec.
  • برگه‌ی بریفینگ — جدول قابل چاپ با مختصات، شعاع‌ها، فاصله‌ی هر لگ، ساعت‌ها و طرح تسک.

ذخیره و اشتراک: تسک ذخیره‌شده تو «تسک‌های من» میاد و اگه تیک عمومی رو بزنی تو «تسک‌های عمومی» هم دیده می‌شه. دکمه‌ی «اشتراک تسک» یه لینک می‌ده که هر خلبانی — حتی بدون حساب — بازش کنه، تسک رو فقط برای دیدن و گرفتن خروجی می‌بینه. طراح‌های دیگه می‌تونن «یک کپی» ازش بسازن و ویرایشش کنن.

هواشناسی تسک: بعد از ذخیره، دکمه‌ی «☁️ هواشناسی در طول این تسک» تسک رو تو صفحه‌ی هواشناسی باز می‌کنه: مسیر بهینه با سیلندرها، ساعت شروع از اولین گیت، و نمودار ترمال، ابر و باد در هر نقطه با سرعت میانگینی که انتخاب می‌کنی. تسک‌هایی که برای امروز یا فردا تاریخ خوردن، روی سرور هم ذخیره می‌شن تا داده‌شون سریع بیاد.

طراحی تسک ممکنه فقط برای بعضی حساب‌ها فعال باشه (مدیر سایت تعیین می‌کنه). اگه قفل 🔒 کنار «تسک مسابقه» دیدی، هنوز می‌تونی تسک‌های عمومی و لینک‌ها رو ببینی و خروجی بگیری.

جزئیات و نکات

قواعد امتیازدهی XContest

اگه می‌خوای بدونی این عددها از کجا میان و چطور امتیازت رو بیشتر کنی، این بخش رو بخون.

🔺 مثلث FAI یعنی چی؟

یه مثلث وقتی FAI حساب می‌شه که کوتاه‌ترین ضلعش دست‌کم ۲۸٪ محیط مثلث باشه. یعنی مثلث نباید خیلی کشیده و باریک باشه. ضریبش ۱.۴۰ به‌جای ۱.۲۰ مثلث آزاده.

🔒 «بسته» یعنی چی؟

فاصله‌ی بین نقطه‌ی شروع و نقطه‌ی پایان رو «فاصله‌ی بستگی» می‌گن. اگه این فاصله کمتر از ۲۰٪ محیط مثلث باشه، مسیر مثلث حساب می‌شه؛ اگه کمتر از ۵٪ باشه، «بسته» حساب می‌شه و ضریب بالاتری می‌گیره.

📏 مسافت امتیازی چطور حساب می‌شه؟

برای مثلث: محیط مثلثِ سه نقطه‌ی چرخش، منهای فاصله‌ی بستگی. پاهای ورود (شروع تا چرخش اول) و خروج (چرخش آخر تا پایان) تو امتیاز مثلث شمرده نمی‌شن. برای مسافت آزاد: مجموع همه‌ی پاها از شروع تا پایان.

❓ چرا امتیاز از مسافت مسیرم کمتره؟

چون XContest حداکثر ۳ نقطه‌ی چرخش قبول می‌کنه. اگه مسیرت ۱۰ تا پیچ داشته باشه، مجموع طولش عدد بزرگیه ولی امتیاز رسمی فقط روی بهترین ۵ نقطه حساب می‌شه. پنل، هر دو عدد رو جدا نشون می‌ده: «مسافت مسیر کشیده‌شده» و «مسافت امتیازی».

🎯 دقت محاسبه چقدره؟

فاصله‌ها با فرمول وینسنتی روی بیضوی WGS84 حساب می‌شن — همون روشی که FAI توصیه می‌کنه. جستجوی بهترین نقاط چرخش هم جستجوی کامله، نه تقریبی: همه‌ی حالت‌های ممکن بررسی می‌شن.

⚠️ این امتیاز رسمیه؟

نه. این ابزار برای برنامه‌ریزیه. امتیاز نهایی رو XContest بعد از آپلود فایل IGC پروازت تعیین می‌کنه. ضمناً داده‌ی فضای پروازی و مناطق ممنوعه روی این نقشه نشون داده نمی‌شه — قبل از پرواز حتماً از مراجع رسمی چک کن.

آماده‌ای امتحانش کنی؟

طراحی مسیر رو باز کن، یه مثلث بکش و ببین چند امتیاز می‌گیری.

طراحی مسیر رو باز کن ←